 |
| |
Quay chiều đĩa nhựa
Trong vài năm gần đây, lượng đĩa nhựa bán ra tăng đều đặn, bác bỏ phán xét phong trào mua đĩa nhựa chỉ theo trào lưu. Năm 2009, mới đến tháng 11 đã có 2,1 triệu đĩa nhựa bán ra, tăng 35% so với năm ngoái. Đương nhiên, nếu so với đĩa CD và nhạc kỹ thuật số thì con số này bé xíu, chỉ chiếm 1% tổng doanh số album bán ra. Nhưng đây là lượng đĩa nhựa bán ra cao nhất kể từ năm 1991 và hứa hẹn sẽ còn tăng lên ở năm 2010.
Theo chiều ngược lại, lượng đĩa CD bán ra sút giảm nhanh chóng, bị cạnh tranh quyết liệt bởi việc download (có trả tiền, dĩ nhiên) từ các dịch vụ như iTunes. Vì thị trường bị thu hẹp nên vô số chuỗi cửa hàng ở Mỹ như Tower Records, Virgin Megastore và HMV rút khỏi khu Manhattan đắt đỏ, nhường hẳn trận địa ở đây cho việc bán nhạc trên mạng và cho một số cửa hàng nhỏ, “lì lợm” nằm rải rác ở Greenwich Village và Brooklyn. Duy có một ngoại lệ là chuỗi Best Buy vốn chuyên bán đồ điện tử vừa mở thêm cửa hàng thứ 6 ở Manhattan. Bí kíp ư? Đơn giản thôi: Cách đây một năm, Best Buy đã bắt đầu chất đĩa nhựa lên kệ đĩa của họ trong 50 cửa hàng thuộc chuỗi cửa hàng của họ.
Sự có mặt của đĩa nhựa, với ảnh bìa to còn trở thành một kiểu trang trí cho cửa hàng, thay vì treo poster. Nhiều người đến cửa hiệu và dừng sững lại trước kệ đĩa nhựa. Trong đôi mắt mở to ấy, bạn có đọc thấy không chỉ niềm hứng thú âm nhạc mà còn cả niềm hồi tưởng khi nhìn ngắm các bìa đĩa ngỡ như chỉ có trong quá khứ.
Mê hoặc cả người trẻ
Không chỉ các bậc phụ huynh mà giới trẻ cũng bị thu hút bởi đĩa nhựa. Một vài cửa hàng Best Buy dọn một phần của cửa hàng, gắn biển Club Beats, trong đó khách hàng có thể thoải mái sử dụng thử nghiệm mâm đĩa nhựa và các thiết bị khác mà DJ dùng để mix nhạc. Bí mật hồi sinh của đĩa nhựa được cho rằng nằm ở... video game. Các game thịnh hành như Guitar Hero và Rockband giúp giới trẻ biết được classic rock thú vị như thế nào, The Beatles có vai trò nền tảng ra sao, còn game DJ Hero thì gợi ý cho họ... thử mix nhạc bằng đĩa nhựa. Chính các bạn trẻ ấy giờ đây đang gom góp thu thập bộ sưu tập đĩa nhựa của riêng mình. Họ phát hiện ra chất lượng âm thanh của đĩa nhựa. Họ phát hiện ra các giá trị văn hóa ẩn sau hình ảnh trên bìa đĩa và các chú thích của bìa (liner notes) thú vị thế nào.
Có khách hàng là người trẻ, thì đồ cổ cũng phải có cải tiến cho phù hợp trào lưu. Mâm đĩa nhựa ngày nay có hẳn cổng USB để dễ dàng nối với máy tính, chuyển từ đĩa nhựa qua mp3 và chép vào iPod! Các album mới của các tên tuổi từ 50 Cent, Diddy cho tới Norah Jones hay Lady Gaga đều có bản đĩa nhựa phát hành song song với CD.
Chết sững trong cửa hàng đĩa
Cách đây không lâu, tôi đến Philippines với dự định tắm biển, shopping, cùng lắm mua CD mấy nghệ sĩ Philippines tôi thích vốn quá khó tìm đĩa như Jose Marichan (hát bài Beautiful Girl, bản ballad chứ không phải bài kiểu dancehall mới đây của Sean Kingston) và Nelson Del Castillo (hát bài If mà tôi thường gọi là So if để phân biệt với If của Bread)...
Ghé vào hầu hết các chuỗi cửa hàng băng đĩa ở Philippines như Astro Plus, Astro Vision, tôi gom được khá nhiều đĩa giá rẻ của Led Zeppelin, Steve Howe, John Mayal, Jose Marichan... nhưng khi hỏi đĩa nhựa (vinyl disc) thì người bán hàng thậm chí không hiểu đó là gì. Khi đến trung tâm Greenbelt 3 ở Makati (kiểu như quận 1 ở TP.HCM), nơi đầy các cửa hàng đồ hiệu như Louis Vuitton, Prada, tính ghé vào cửa hàng đĩa Music One coi cho biết thì tôi chết sững trước kệ đĩa nhựa ở đây.
Đĩa nhựa mới có các ấn bản đặc biệt 180g, giá 850 peso (khoảng 350 ngàn đồng). Các album kinh điển từ Derek & Domino, Eric Clapton, Def Leppard, Cat Stevens, Van Morrison, Traffic... được tái phát hành nhân dịp kỷ niệm 60 năm đĩa vinyl ra đời. Nhưng, với một dân du lịch bụi như tôi, đĩa nhựa second hand mới là thứ đáng để bận tâm. Mà ở đây có tới 6 thùng đĩa. Có thể Music One đã nhận thanh lý của một thư viện nào đó ở Nhật nên còn các loại tem đánh số và ghi nhận chất lượng đĩa bên trong. Tôi tự nguyện chết chìm đứng lựa đống đĩa nhựa này, mặc cho đám bạn đi chung hăng say ăn đồ Thái gần đó. Mới tập tễnh sưu tập đĩa nhựa nên tôi chỉ mua một ít. Về tới Việt Nam hỏi lại mới biết đĩa nhựa ấn bản của Nhật thuộc hàng đắt nhất thế giới, rất đáng mua. Thế là tiếc hùi hụi!
Cũng lắm công phu
Chơi đĩa nhựa cái gì cũng khó, từ mua đĩa, chuyên chở đĩa, bảo quản đĩa, cầm nắm đĩa cho đến sắm sửa, cân chỉnh đầu đĩa, thay kim sau khi nghe một thời gian... Mike Jbara, chủ tịch kiêm sếp điều hành việc buôn bán và phân phối của Warner Music Group nói: “Chẳng ai gắn đĩa nhựa với khái niệm tiện dụng hay dễ di chuyển. Nhưng nghĩ kỹ đi, những điều thú vị trong cuộc sống đều đến từ một cội rễ: sự đam mê hoặc tình yêu”. Khổ thay, đĩa nhựa có cả hai điều tuyệt vời đó.
Già mê đồ cổ, nhưng trẻ thì chơi đồ mới vẫn thú vị hơn. Với đĩa nhựa đời mới, người trẻ cũng phải trang bị một số kỹ năng khác biệt. Đĩa nhựa không có được độ bền như CD, nhạc phát ra nhờ tiếp xúc vật lý giữa kim và rãnh trên đĩa nên nghe qua nhiều lượt, đĩa và kim đều bị mòn. Nhưng dân audiophile (người nghiện âm thanh “chuẩn”, âm thanh mộc, sạch, trung thực) lại cho rằng những nước kim đầu của đĩa nhựa, âm thanh vẫn còn bén, chưa mềm mại cho lắm. Với họ, sau chừng chục lượt kim mới là âm thanh đỉnh cao của đĩa.
Nghe đĩa nhựa giống như một chuỗi các nghi thức: rón rén lấy đĩa ra khỏi bìa, nâng niu đặt lên máy, nâng kim, hạ cần và đắm mình trong những âm thanh huyền hoặc đó. Và nếu cho “hoàn chỉnh”, thì người nghe phải ngồi im, giữ cái tâm tĩnh mà nghe nhạc. Lòng còn vọng động thì đi chỗ khác chơi, ra quán nghe nhạc trẻ hay nhét vào tai cái earphones nghe nhạc số cũng đủ vui rồi.
Thú thật là hồi đầu mới nhìn dân sưu tập đĩa nhựa, tôi cho rằng một phần các tín đồ đó là những tay tự kỷ ám thị, thích những gì lạ, độc, hiếm. Cái cảm giác âm thanh đĩa nhựa hay hơn, cuốn hút và gây nghiện hơn là do tâm lý mà ra. Nhưng, kể từ khi hì hụi khuân về một mâm đĩa nhựa second hand, hý hoáy nối dây, cân chỉnh, lùng kiếm đĩa nhựa thì cảm giác thú vị có được từ âm thanh mê hoặc của đĩa là có thật chứ chẳng phải từ việc vẽ vời. Dĩ nhiên, người ngoài nhìn vào vẫn có thể cười rằng: “Tại cất công như vậy thì không hay cũng phải ráng nói hay!” Nhưng khi tự mình dấn thân thử một lần thôi, bạn nhận ra đôi khi, niềm đam mê sẽ hiện ra từ một lần liều lĩnh làm điều gì khác hơn thói quen thường nhật.
Ngày Tết rỗi rảnh, không gì thú vị hơn nghe vài vòng đĩa nhựa. Đặc biệt trong đêm giao thừa, khi mọi thứ có vẻ lắng lại, đặt kim vào chiếc đĩa ABBA nghe lại khúc ca bất hủ Happy New Year, dòng âm thanh hoài cổ này sẽ nâng cảm giác của bạn lên rất nhiều. Bạn sẽ nhìn lại thời gian vừa trôi qua, chờ đợi những xúc cảm mới sẽ đồng hành với âm nhạc trong năm mới đang tới gần. Tất cả những cảm giác ấy không thể mô tả hết bằng lời. Thôi thì hãy cùng nhau lặng yên để nhạc thấm vào hồn và nhìn mâm đĩa xoay...
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét